De nieuw gebouwde Israëlische militaire bases langs de ‘gele lijn’ doen denken aan verhoogde militaire forten in het verwoeste landschap van Gaza.
Volgens een analyse van Forensic Architecture heeft Israël sinds het “staakt-het-vuren” meer dan 25 kilometer aan aarden barrières in Gaza aangelegd – waardoor Gaza fysiek wordt verdeeld langs de lijn van Israëlische controle en Palestijnen verder worden ingesloten in minder dan de helft van de enclave.
In de meer dan zeven maanden sinds Hamas en Israël een staakt-het-vuren-overeenkomst ondertekenden die een einde moest maken aan de genocidale aanval van Israël in Gaza en de weg moest vrijmaken voor een gefaseerde terugtrekking van Israëlische troepen, heeft Israël in plaats daarvan militaire bases in het oostelijke deel van het door hen gecontroleerde gebied versterkt en een fysieke barrière gebouwd die Palestijnen afsluit van het grootste deel van de Gazastrook, zo blijkt uit het onderzoek, dat is gebaseerd op satellietbeelden en andere gegevens.
Als onderdeel van de overeenkomst van oktober 2025 trokken Israëlische troepen zich terug tot de “gele lijn” die grofweg parallel loopt aan de kustlijn van Gaza en grote delen van het grondgebied aan de noord- en zuidkant van de enclave afsnijdt, waardoor Israël de controle heeft over 53% van de Gazastrook. Sindsdien zijn ze verder naar het westen opgerukt en controleren ze nu feitelijk meer dan 60% van het gebied. In januari publiceerde Drop Site News voor het eerst bevindingen van Forensic Architecture waaruit bleek dat Israël was begonnen met de aanleg van bermen – grote, opgehoogde aarden wallen – om een fysieke scheiding te creëren tussen het gebied dat het controleert en het gebied waar de Palestijnse bevolking naartoe is gedreven.
Uit de laatste bevindingen blijkt dat de bermen zijn uitgebreid tot een vrijwel ononderbroken muur. Een groot deel van de berm loopt ten westen van de gele lijn, waardoor deze nog dieper het Palestijnse grondgebied binnendringt. In plaatsen als Jabaliya heeft het Israëlische leger een “bufferzone” langs de gele lijn gecreëerd, waarbij alles binnen een straal van 300 meter is vernietigd en een feitelijk niemandsland ten westen van de lijn is ontstaan.
“Dit is het gevaar van het interpreteren van het staakt-het-vuren als een gebeurtenis in plaats van als een fase: het laat het langzame geweld van versterking, inbreuk en opzettelijke onbewoonbaarheid voortduren onder de dekmantel van een woord dat het einde ervan belooft,” vertelde Abdaljawad Omar, assistent-professor aan de Birzeit-universiteit op de Westelijke Jordaanoever, aan Drop Site News.
“Dit is de hele grammatica van de koloniale ruimte in miniatuur,” voegde Omar toe. “De lijn is nooit waar men zegt dat de lijn is. De ‘gele lijn’, net als de Groene Lijn ervoor, net als elke cartografische fictie die Israël heeft bedacht, bestaat om overschreden te worden. “De lijn is niet getrokken om een grens aan te geven, maar om de volgende overschrijding van die grens te bewerkstelligen – controle over 53% wordt controle over 60% en vormt zo de buffer die nog eens 300 meter opslokt.”
Uit de analyse blijkt dat Israël ook nieuw gebouwde militaire bases langs de gele lijn heeft versterkt door het omliggende puin op te ruimen, wegen naar de bases te asfalteren, nieuwe bouwwerken toe te voegen en nog hogere aarden wallen aan te leggen als beschermende muur rond de bases. Volgens Forensic Architecture zijn er in totaal 38 Israëlische militaire bases ten oosten van de “gele lijn” die momenteel operationeel zijn. De hogere bermen zijn aan de bovenkant afgevlakt, waardoor een loopbrug ontstaat voor patrouilles en bewaking.
Beelden die door het Israëlische leger zijn gefilmd en gepubliceerd door het Israëlische nieuwsmedium Kan News, tonen hoe Israëlische troepen deze hogere aarden wallen rondom bases nabij de gele lijn gebruiken als schietpositie om Palestijnen in de westelijke gebieden, waar zij zich concentreren, te beschieten. Hoewel het moeilijk is om de hoogte van de wallen in te schatten op basis van de beschikbare gegevens, loopt de ‘gele lijn’ langs een zandstenen heuvelrug, waardoor alle nieuwe bases langs deze lijn niet alleen zijn opgehoogd met aarden wallen, maar topografisch gezien al hoog boven het Palestijnse gebied liggen. De bases zien eruit als verhoogde militaire forten in het verwoeste landschap van Gaza.
“Het eerste wat er te zeggen valt over 25 kilometer opgestapelde aarde is dat het een bekentenis is, vermomd als een prestatie,” zei Omar. . “Een macht die twee jaar lang had beloofd Gaza volledig te vernietigen – het etnisch te zuiveren, onbewoonbaar te maken, de plek om te vormen tot een non-plaats – doet nu het oudste en meest defensieve wat een kolonisator kan doen: een muur bouwen en zich daarachter verschuilen. De wal is geen teken van overwinning. Het is een nieuwe patstelling die Israël niet als zodanig kan benoemen. Men versterkt zich niet tegen de vernietigden. Men versterkt zich tegen datgene wat blijft bestaan, tegen een aanwezigheid die men niet heeft weten op te heffen.”
De “Vredesraad” van president Donald Trump heeft het staakt-het-vuren-akkoord voor Gaza eenzijdig herschreven, zo vertelden leiders van het verzet onlangs aan Drop Site, in een poging de Palestijnen te dwingen hun bevrijdingsstrijd op te geven en de Israëlische overheersing over de toekomst van de Gazastrook te institutionaliseren. Israël en de VS hebben geprobeerd voorwaarden door te voeren waar Hamas nooit mee heeft ingestemd – met name het ontwapenen van het verzet terwijl Israëlische troepen het grootste deel van Gaza blijven bezetten en het staakt-het-vuren dagelijks schenden. Sinds oktober zijn meer dan 900 Palestijnen in Gaza gedood bij Israëlische luchtaanvallen en schietpartijen, velen van hen in de buurt van de “gele lijn”.
Wat Forensic Architecture documenteert, achter het technische vocabulaire van bermen en bufferzones, is de omzetting van een politiek probleem in een ruimtelijk probleem,” zei Omar. “Israël kan de kwestie die Gaza opwerpt – de kwestie van een volk dat zich niet laat uitroeien – niet oplossen, en probeert deze daarom ruimtelijk te maken, om een onoverkomelijk politiek conflict om te zetten in een kwestie van meters, aarden wallen en gecontroleerde afstand. Dit is de oudste ontwijkingsmanoeuvre van de koloniale staat: als je geen antwoord kunt geven op de eis, bouw je er een muur omheen.”
De volledige analyse van Forensic Architecture
De “gele lijn” wordt gemarkeerd door 25 kilometer aan nieuwe aarden wallen.
Sinds onze update in december 2025 is Israël doorgegaan met het fysiek afbakenen van de „gele lijn“ door nieuwe gele blokken te plaatsen en meer dan 25 kilometer aan wallen aan te leggen – aarden wallen van enkele meters hoog die het gebied omsluiten waar Palestijnen geconcentreerd wonen.
Een 11 kilometer lange wal strekt zich uit van Wadi Gaza naar Khan Younis
Deze satellietfoto toont een deel van de langste wal, die zich 11 kilometer langs de ‘gele lijn’ uitstrekt van Wadi Gaza naar Khan Younis. Bijna de gehele wal loopt ten westen van de lijn, buiten het gebied dat onder militair toezicht staat.
Het Israëlische leger versterkt en handhaaft zijn controle over het gebied ten oosten van de ‘gele lijn’
Deze nieuwe bermen versterken de controle van Israël over het gebied ten oosten van de ‘gele lijn’ nog verder. Het handhaaft zijn controle met militaire bases langs de lijn en de omtrek van Gaza.
Het Israëlische leger heeft de infrastructuur van een basis in Jabaliya uitgebreid
In december 2025 documenteerde Forensic Architecture de bouw van een militaire basis in Jabaliya.
Sinds februari 2026 heeft Israël deze basis versterkt volgens een patroon dat het bij bases in heel Gaza heeft herhaald: het heeft het omliggende puin opgeruimd, de basis en de toegangsweg geasfalteerd, bouwwerken toegevoegd en hogere wallen rond de basis aangelegd met daarbovenop een patrouillepad. Een video die door het Israëlische leger is opgenomen vanaf de hoger gelegen wallen, laat zien dat deze worden gebruikt als schietpositie door Israëlische troepen, die naar het westen kijken, in de richting van het gebied waar Palestijnen zich concentreren.
Stills uit een video van 25 december 2025, gepubliceerd door Kan News, waarop te zien is hoe Israëlische soldaten, gestationeerd op de militaire basis in Jabaliya, hun wapens richten naar het westen van de „gele lijn“, waar Palestijnen zich concentreren.
Het Israëlische leger creëert een ‘bufferzone’ rond de ‘gele lijn’
Grenzend aan de basis in Jabaliya heeft het Israëlische leger een strook van 300 meter voorbij de ‘gele lijn’ verwoest. Deze verwoesting creëert in feite een ‘bufferzone’ tussen de gebieden onder Israëlische en Palestijnse controle.
Satellietbeelden van 14 oktober 2025 (links) en december 2025 (rechts) tonen de vernietiging van twee UNRWA-scholen ten westen van de ‘gele lijn’, buiten het controlegebied van het Israëlische leger.
Het Israëlische leger breidt de infrastructuur uit over bases ten oosten van de ‘gele lijn’
De afgelopen maanden heeft het patroon van versterkingen dat we in Jabaliya hebben gedocumenteerd zich herhaald bij militaire bases langs de ‘gele lijn’: satellietbeelden van bases in Khan Younis, Jabaliya en Shuja’iyya tonen nieuwe bestrating, wegen en bouwwerken, het opruimen van puin en de aanleg van een tweede rij wallen.
Een afbeelding, geplaatst op 8 mei 2026, toont een nieuwe Israëlische militaire basis bij de rotonde Bani Suheila in Khan Younis. De basis heeft een hoge aarden wal, is geplaveid en beschikt over beveiligingstorens.
Forensic Architecture is een onderzoeksbureau dat is gevestigd aan Goldsmiths, University of London. Bij onze onderzoeken maken we gebruik van geavanceerde technieken op het gebied van ruimtelijke analyse en digitale modellering om gevallen van staatsgeweld en mensenrechtenschendingen te reconstrueren.
